W ostatnich latach polski system edukacji zawodowej przechodzi istotne zmiany. Jednym z filarów tej transformacji są Branżowe Centra Umiejętności (BCU) – nowoczesne placówki edukacyjne, które łączą szkoły, rynek pracy i sektor nauki w spójną, praktycznie ukierunkowaną strukturę kształcenia.
Czym jest BCU?
Branżowe Centrum Umiejętności to specjalistyczna jednostka szkoleniowa stworzona z myślą o uczniach, nauczycielach zawodu i osobach dorosłych. Celem BCU jest podnoszenie kompetencji zawodowych w ścisłej współpracy z przedstawicielami danej branży. Każde centrum pełni funkcję nowoczesnego ośrodka edukacyjnego, w którym teoria spotyka się z praktyką, a nauczanie jest bezpośrednio powiązane z potrzebami lokalnego i krajowego rynku pracy.
BCU działa na przecięciu trzech środowisk:
- edukacji formalnej (szkoły branżowe, technika),
- sektora gospodarczego (firmy, pracodawcy, organizacje branżowe),
- nauki i innowacji (uczelnie wyższe, instytuty badawcze).
Skąd się wzięły BCU?
Branżowe Centra Umiejętności powstają dzięki wsparciu z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), w ramach którego wyznaczono 120 kluczowych branż istotnych dla rozwoju polskiej gospodarki. W 2022 roku ogłoszono konkurs, którego celem było stworzenie ogólnopolskiej sieci nowoczesnych placówek zawodowych – po jednej dla każdej branży.
Wdrożenie koncepcji BCU to odpowiedź na szereg wyzwań, takich jak:
- niedopasowanie programów nauczania do potrzeb rynku pracy,
- niska praktyczność kształcenia zawodowego,
- brak prestiżu szkół branżowych,
- potrzeba przekwalifikowania dorosłych w odpowiedzi na zmiany gospodarcze.
Branżowe Centra Umiejętności w liczbach
- 120 placówek powstaje w całej Polsce – po jednej dla każdej z wytypowanych branż.
- Ponad 1,4 miliarda złotych przeznaczono na ich utworzenie i rozwój, w całości finansowanych z funduszy unijnych.
- Każde centrum będzie działać przez minimum 5 lat, z możliwością dalszego funkcjonowania po zakończeniu finansowania.
- Centra współtworzą: szkoła/placówka edukacyjna (operator), partner branżowy (firma lub organizacja branżowa) oraz uczelnia wyższa lub jednostka naukowo-badawcza.
Co wyróżnia BCU?
Branżowe Centra Umiejętności to nie tylko nowoczesne budynki i wyposażenie. To przede wszystkim zmiana jakościowa w podejściu do nauczania. Każde BCU:
- oferuje zajęcia prowadzone przez praktyków – przedstawicieli branży, właścicieli firm, doradców,
- wdraża nowoczesne technologie: VR, platformy e-learningowe, symulacje biznesowe,
- dostosowuje programy do potrzeb lokalnych pracodawców,
- prowadzi szkolenia dla uczniów, nauczycieli i osób dorosłych,
- stawia na praktykę jako główny element kształcenia.
BCU Agroturystyka w Nowym Targu – pierwszy taki ośrodek w Polsce
Jednym z pierwszych funkcjonujących centrów będzie Branżowe Centrum Umiejętności w Dziedzinie Agroturystyka w Nowym Targu. To unikatowa placówka poświęcona w całości tematyce agroturystyki – branży, która dynamicznie rozwija się w Polsce i integruje turystykę z dziedzictwem kulturowym oraz lokalną przedsiębiorczością.
Centrum powstaje we współpracy z Lokalną Organizacją Turystyczną Made in Zakopane oraz Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Krakowie. Będzie wyposażone w nowoczesny sprzęt dydaktyczny – od laptopów i interaktywnych monitorów, po zestawy VR i autorską symulację prowadzenia gospodarstwa agroturystycznego.
Oferta szkoleniowa obejmie:
- kursy dla młodzieży szkół technicznych i branżowych,
- programy doszkalające dla nauczycieli kształcenia zawodowego,
- szkolenia przekwalifikowujące dla osób dorosłych.
Start działalności planowany jest na sierpień 2025 roku. Rekrutacja i pierwsze kursy rozpoczną się jesienią.
Dlaczego warto śledzić rozwój BCU?
Powstawanie BCU to realna szansa na modernizację polskiego systemu kształcenia zawodowego i lepsze przygotowanie absolwentów do pracy. To również konkretna inwestycja w lokalny rozwój – kompetencje, które powstają tu i teraz, zostają w regionie i tworzą jego przyszłość.